Adaptacja dziecka w przedszkolu

Drodzy Rodzice!

Początek roku przedszkolnego to wyjątkowy czas — pełen emocji, wyzwań i zmian. Dla wielu dzieci to pierwszy krok w stronę samodzielności, a dla rodziców — moment,                   w którym trzeba zaufać i pozwolić dziecku dorastać. Choć do września zostało jeszcze trochę czasu, warto już teraz przygotować się na ten ważny etap.

Rozpoczęcie przygody z przedszkolem to duża zmiana w życiu dziecka. Nowe miejsce, nowe twarze, nowe zasady — to wszystko może budzić niepokój. Dlatego tak ważne jest, by przygotować się do tego wspólnie — rodzic i dziecko. Nie rezygnujcie z decyzji                                o przedszkolu, nawet jeśli maluch płacze, prosi, błaga. To naturalna reakcja na rozstanie, ale jeśli raz ulegniecie, dziecko szybko nauczy się, że łzami może wszystko wymusić. To nie pomoże ani Wam, ani jemu. Dzieci są bardzo spostrzegawcze i szybko wyczuwają emocje dorosłych. Jeśli rodzic jest niepewny, waha się, okazuje lęk — dziec.ko również zacznie się bać. Dlatego tak ważne jest, by być spokojnym, zdecydowanym i pełnym wsparcia. Adaptacja do przedszkola to proces — czasem łatwy, czasem trudniejszy. Ale jeśli przygotujemy się do niego z wyprzedzeniem, będzie znacznie łatwiej. Wspólne rozmowy, odwiedziny                               w przedszkolu, ćwiczenie samodzielności — to wszystko pomaga dziecku poczuć się pewniej.

Rozwój dzieci: o co należy zadbać, a czego unikać ?

Dorosły nie może przebyć za dziecko drogi rozwojowej. Zadaniem dorosłego jest pomaganie dziecku w jego wspinaczce na kolejne szczeble rozwoju. Propozycje dorosłego nie mogą być za trudne, ani za łatwe, muszą być na miarę uczącego się dziecka. Trzylatek potrzebuje wsparcia  i obecności osoby dorosłej.  Nie wystarczy dać dziecku zabawkę                i zachęcać do zabawy. Dorosły musi pokazać jakie możliwości zabawowe łączą się z daną zabawką, że można włożyć klocek jeden w drugi, że można rozkładać na części., itp. Ważne są gesty dorosłego, bo kierują dziecięcą uwagę na to, co jest istotne. Dorosły  nie może za dużo mówić, bo 3-latek i tak nie zrozumie skomplikowanych wypowiedzi. Umiejętność skupienia uwagi jest niewielka, trwa ok. 5 – 10 minut, to dziecko ma dużo mówić i umieć skupić się na tym, co mówi dorosły.

Ważne jest porozumienie niewerbalne: mimika, gesty i sposób wyrażania emocji. Trzylatek ucząc się kopiuje zachowania dorosłego:

Ø  jeżeli dorosły jest pogodny, dziecko będzie reagować w podobny sposób,

Ø  jeżeli dorosły pokazuje, że jest mu miło, gdy wykonuje daną czynność, dziecko będzie z przyjemnością wykonywało różne zadania,

Ø  jeżeli dorosły będzie się  cieszył z wykonanej do końca czynności, dziecko nie będzie skłonne do porzucania  rozpoczętych zajęć.

Uwaga !  

Jeżeli dorosły krzyczy, to i dziecko będzie krzyczało. Jeżeli dorosły mówi do dziecka podniesionym tonem, to ono będzie tylko taką mowę rozumiało i tylko na podniesiony głos reagowało. Gdy dorosły okazuje dziecku agresję, to będzie ono biło swojego misia lub rówieśników.

W trudnej sztuce wspomagania dziecka w jego rozwoju, ważne jest nie tylko to, co trzeba kształtować, ale i to w jaki sposób dorosły zachowuje się wobec dziecka.

Rozwój samokontroli zachowania.             

Rozwój: jeden z głównych celów wychowania. Polega na stopniowym przechodzeniu do samokontroli. Dorosłym zależy na tym, by dziecko było zdolne regulować swoje zachowania bez upominania z ich strony.  Jeżeli to się uda, będzie to osiągnięcie rozwojowe dziecka i sukces wychowawczy dorosłych.                  

O dojrzałości emocjonalnej dziecka w dużej mierze świadczy to, że potrafi:

ü  unikać tego co groźne i szkodliwe,

ü  spokojnie czekać na to, czego nie może natychmiast dostać,

ü   stosować się do poleceń i spełniać oczekiwania innych.

Przechodzenie z kontroli zewnętrznej do samokontroli trwa dosyć długo i wymaga dużego wysiłku ze strony dziecka i dorosłych. Ważny jest trzeci rok życia dziecka, gdyż                     w tym okresie zaczyna się rozwijać u dzieci intensywnie zdolność samokontroli zachowania. Chcą być samodzielne: ja sam, ja sama, to przejaw dążenia do swej niezależności. Tymczasem dorośli są skłonni wyręczać dziecko, spiesząc się, sami np.: ubierają dziecko, ucząc je w ten sposób bezradności.

Trzeci rok życia dziecka jest ważnym okresem:

ü  zdobywania wiedzy o sobie samym (samowiedzy, zwanej samoświadomością), oswajania się z wizerunkiem własnej osoby: uświadomienie schematu własnego ciała            i dostrzeganie podobieństwa  z innymi ludźmi,

ü    kształtowania się poczucia własnej wartości (samooceny, zwanej samoakceptacją),

ü   rozwijania zdolności do regulowania swoim zachowaniem,

ü   dążenia do niezależności,

Wszystkie te umiejętności kształtują i wpływają na siebie wzajemnie. Powyższe umiejętności i osiągnięcia są fundamentem rozwijającego się poczucia własnej tożsamości, zwanego też poczuciem własnego Ja. Długo trwa budowanie własnego Ja, dziecko zbiera doświadczenia                    w zwyczajnych życiowych sytuacjach, w kontaktach z dorosłymi, z rówieśnikami, ze zwierzętami, zabawkami. Warto pomóc dziecku w budowaniu własnego Ja, ponieważ będzie mu łatwiej rozumieć siebie i innych, będzie mu łatwiej kontrolować swoje zachowania                      i rzadziej narazi się na karcące uwagi. Więcej będzie dziecięcej radości, śmiechu                                 i rozwijającej zabawy.

Pierwsze dni w przedszkolu:

Ø  Pożegnaj się z dzieckiem, bądź czuły ale nie za bardzo, bo zbytnia czułość lub oziębłość może utrudnić dziecku rozstanie. Pożegnanie powinno być też krótkie. Im dłużej trwa tym jest trudniejsze. Nie zaglądaj też przez drzwi, okna do sali dziecka.  Jak już weszło do środka daj mu spokojnie oswoić się z sytuacją.

Ø  Powiedz dziecku kiedy po nie przyjdziesz i dotrzymaj słowa choćby nie wiem co. Najlepiej tez używać dla dziecka łatwych ram czasowych czyli nie mówimy będę o 13 ale będę po obiedzie. Dotrzymanie słowa jest niezwykle ważne, bo dziecko uczy się, że wrócisz. Nie mów też, że pójdzie do domu pierwsze, bo nigdy nie masz pewności, że tak będzie.

Ø  Po pierwszym dniu w przedszkolu dzieci reagują różnie: jeśli dziecko nie płakało                        i było zadowolone nie zdziw sie jeśli zacznie płakać po kilku dniach. Dzieje się tak bo dziecko wybawiło sie nowymi zabawkami, poznało przedszkole i już jest ono "nudne" więc woli zostać z Tobą. Jeśli dziecko płacze kiedy je odbierasz powiedz mu, że jesteś dumny, że tęskniłeś i cieszysz się, że je widzisz.

Ø  Ubierz dziecko wygodnie. W przedszkolu panuje zasada - więcej wygody niż mody. Choć jestem pewna, że mamy znajdą sposób by połączyć jedno z drugim. Najlepiej sprawdzają się spodnie dresowe, leginsy i T-shirt. Dziecko łatwiej się rozbierze np.                  w toalecie no i ubranie nie będzie krępować jego ruchów. Unikaj zamków, guzików                            i sznurówek to ułatwi dziecku samodzielność.

Ø  Jeśli dziecko płacze bardzo przy pożegnaniu lub jeśli czujesz, że możesz nie dać rady możesz poprosić by przez pierwsze dni dziecko odprowadzał tata, babcia, dziadek, ktoś dziecku bliski. Stres w takiej sytuacji bywa mniejszy.

Ø  Nie poddawaj się! pierwszy tydzień, miesiąc itd. może być trudny i dla Was i dla dziecka. Okres adaptacji w przedszkolu może być różny ale nie ulegajmy dziecku gdy wymusza na nas zostanie w domu. Nauczysz go, że przedszkole to miejsce, którego można uniknąć płacząc czy tupiąc. Prędzej czy później wykorzysta tę wiedzę.

Ø  Nie zadawaj od razu po wyjściu z przedszkola wielu pytań, to może stresować dziecko. Daj mu chwilkę zapytaj , a gdy dziecko nie chce opowiadać nie ciągnij za język. W okresie adaptacji w przedszkolu takie pytania mogą powodować stres.

Ø  Jeśli masz jakiekolwiek pytania, wątpliwości, obawy - rozmawiaj z nauczycielem swojego dziecka. Na pewno wspólnie znajdziecie odpowiedzi.

Ø  Nie okazuj dziecku własnych niepokojów i lęków związanych z pójściem dziecka do przedszkola. Rodzicom często towarzyszy niepokój czy obawa kiedy posyłają dziecko do przedszkola, w końcu dla rodzica to też nowa sytuacja. Pamiętaj jednak by nie okazywać negatywnych emocji przy dziecku. Jeśli wyczuje ono, że rodzic ma wątpliwości okres adaptacji będzie przebiegał dużo trudniej. Bądź stanowczy, zdecydowany ale okazuj dziecku dużo uczucia i wsparcia. Uwierz w to, że Twój maluch sobie poradzi.

Ø  Adaptacja w przedszkolu to na prawdę trudny czas w życiu dziecka, pamiętaj by nie oceniać i nie porównywać dziecka z jego rówieśnikami, każde dziecko musi przeżyć to w swoim tempie rodzic musi być cierpliwy. Bądź wsparciem, nie stwarzaj dodatkowych problemów.

Jak przygotować dziecko na rozpoczęcie przedszkola:

Ø  Opowiadaj dziecku o przedszkolu ale w żadnym wypadku nie obiecuj za dużo. Nie mów, że będzie wspaniale, że nie wszyscy będą go wszyscy lubić, że będzie miał wspaniałych kolegów, że będą niesamowite zabawki. Dziecko nie koniecznie będzie odczuwać to w ten sposób i powstanie niepotrzebny konflikt: Mama mówi, że będzie wspaniale, a nie jest bo mamy nie ma, a zabawki mi się nie podobają. Powiedz, że pozna nowe dzieci, że będzie mógł zobaczyć zabawki, których nie ma w domu.

Ø  Nie strasz dziecka przedszkolem. Nie mów, że w przedszkolu nauczy się być grzecznym. Stworzysz obraz nieprzyjaznego miejsca gdzie dziecko nie będzie chciało chodzić.

Ø   Postaraj się wprowadzić regularność tak by pewnym zajęciom towarzyszyły rytuały, szczególnie poranne. Kiedy dziecko nauczy się jakie czynności wykonywać w domu przed wyjściem do przedszkola będzie to na pewno mniej stresujący i spokojniejszy moment. Będzie też nieco łagodziło stres związany z rozstaniem z rodzicem. Nerwowy poranek = nerwowy dzień w przedszkolu.

Ø  Ucz dziecko samodzielności. To najlepsze co możesz zrobić dla przyszłego przedszkolaka. Dziecko samodzielne jest pewniejsze siebie i mniej zagubione w nowej sytuacji. Nie musi ciągle prosić o pomoc. Dziecku samodzielnemu jest po prostu łatwiej. Nie chodzi to wcale by ułatwić nauczycielkom prace ale by ułatwić dziecku życie przedszkolne. Oczywiście dziecko nie musi umieć wszystkiego ale dobrze by umiało: korzystać z toalety , podciągać majteczki, w miarę samodzielnie jeść, by podejmowało próby samodzielnego ubierania i rozbierania się, umiało umyć ręce                      i wytrzeć je ręcznikiem. Samodzielność to także umiejętność sprzątania po sobie chociażby zabawek.

Ø  Odwiedź przedszkole. Weź udział w zajęciach adaptacyjnych gdzie dziecko może poznać przedszkole, panią i kolegów z grupy. Nie opuszczajcie ich to ważne by dziecko zobaczyło przedszkole z Tobą. Będzie się czuło bezpiecznie więc łatwiej będzie je poznawać. Możecie też wybierać się na przedszkolny plac zabaw, spacerować w pobliżu przedszkola tak by dziecko oswoiło się z miejscem

Ø  Ucz dziecko, że kiedy wychodzisz zawsze wracasz. Jak to zrobić? Zostaw dziecko                    z dziadkami, ciociami i wyjdź sobie np. na spacer .

Ø  Przygotuj z dzieckiem wyprawkę do przedszkola. Niech dziecko samo wybierze worek, kapcie itp. oczywiście w granicach rozsądku. Daj dziecku wybór z 2 opcji,                       a nie z całego asortymentu w sklepie. Dobrze jest wybrać coś co dziecku sie podoba. Pozwól dziecku by oglądało wyprawkę tyle razy ile chce, to pozwoli, kiedy pójdzie do przedszkola , czuć, że ma coś swojego.

Ø  Zadbaj by Twoje dziecko miało kontakt z rówieśnikami. Odwiedzaj z nim place zabaw, sale zabaw. Zachęcaj dziecko do zabawy z innymi dziećmi. Oczywiście nie rób nic na siłę, stwarzaj jedynie okazję i zachęcaj.

Ø  Czytajcie bajeczki związane z przedszkolem. Jest ich naprawdę sporo. Nie trzeba ich od razu kupować można skorzystać z biblioteki. Polecane tytuły to m.in.:

·         Będę przedszkolakiem - Reginy Dąbrowskiej

·         Basia i przedszkole - Stanecka Zofia, Oklejak Marianna

·         Tupcio Chrupcio przedszkolak na medal - Eliza Piotrowaka

·         Przedszkole to nic strasznego - Anne Civardi


28.08.2025